Dit bericht is voor iedereen die één van de volgende auto’s bezit of erin geïnteresseerd is:
-Porsche Boxster (986 en 987) (1996-2009)
-Porsche Cayman (987) (2005-2009)
-Porsche 911 (996 en 997) (1997-2008)
Ik heb dit verhaal geschreven omdat ik van mening ben dat veel Porsche liefhebbers bang gemaakt worden voor mogelijke problemen met één van bovenstaande modellen en daardoor ten onrechte besluiten om maar af te zien van aankoop. Er zijn weinig inhoudelijke verhalen geschreven op Nederlandse websites, dus ik heb diverse (buitenlandse) bronnen geraadpleegd om hier voor eens en altijd uiteen te kunnen zetten waarop alle verhalen zijn gebaseerd. Met deze informatie in je achterhoofd, kun je een hele fijne Porsche kopen of blijven rijden zonder motorproblemen te hoeven verwachten.
Zelf heb ik ook enige ervaring met Porsche. Op dit moment bezit ik een 911 (997 Carrera S 2004) en hiervoor had ik een Boxster (986 2.5 1998). Beide modellen staan in het bovenstaande lijstje en ik heb me nooit laten weerhouden om ze te kopen en ervan te genieten.
IMSAls je dit verhaal leest, heb je mogelijk wel eens gehoord over problemen met de vloeistofgekoelde motoren van Porsche. Als je bijvoorbeeld online zoekt op de term “997”, stuit je al snel op problemen met “IMS”. Maar wat is dat nou eigenlijk?
IMS staat voor Intermediate Shaft. Dat betekent tussenas. Bij veel motoren drijft de krukas via een ketting of distributieriem direct de nokkenas aan (de nokkenas opent en sluit de kleppen die zorgen voor toevoer van lucht in de cilinders, de krukas zorgt dat de op en neer gaande beweging van de zuigers wordt omgezet in een draaiende beweging waarmee de wielen kunnen worden aangedreven). Door de aandrijving via een tussenas te laten verlopen, gaat de aandrijving niet meer direct. Op deze manier hoeven de kettingen in de motor minder snel te draaien, wat hun levensduur ten goede komt.
Door alle berichtgeving lijkt het of Porsche pas sinds de vloeistofgekoelde blokken een tussenas toepast. Niets is minder waar, want ook alle luchtgekoelde varianten van de Porsche 911 uit de periode 1965-1997 hebben deze tussenas.
ConstructieverschilDe voor Porsche zo kenmerkende zescilinder boxermotor bestaat uit twee tegenover elkaar liggende cilinderrijen met drie cilinders. Dat geldt voor zowel de lucht- als vloeistofgekoelde motoren. Wat is er dan wel anders ten opzichte van de luchtgekoelde motoren? Bij de luchtgekoelde motoren werden de twee nokkenassen (voor de linker en rechter cilinderrij) vanaf dezelfde zijde van de tussenas aangedreven. Bij de vloeistofgekoelde motoren wordt elke cilinderrij echter vanaf een ander uiteinde van de tussenas aangedreven. Men zegt dat dit komt doordat Porsche vanuit kostenoverweging voor de vloeistofgekoelde motoren maar één cilinderkop heeft ontwikkeld, die voor beide cilinderrijen gebruikt moest kunnen worden. Die cilinderkop staat bij de linker cilinderrij dus net andersom ten opzichte van de rechter cilinderrij. Vandaar dat de aandrijving voor de ene rij precies vanaf de tegenovergestelde kant moet plaatsvinden ten opzichte van de andere rij.
Aan het uiteinde waar de tussenas zelf met een groot tandwiel wordt aangedreven door de krukas (de zijde waar ook het vliegwiel zit), zit ook nog een kleiner tandwiel waarmee de nokkenas van de ene cilinderrij wordt aangedreven. Aan het andere uiteinde van de tussenas zit het tandwiel waarmee de nokkenas van de andere cilinderrij wordt aangedreven. Om de as soepel te kunnen laten draaien is de as bevestigd met twee lagers. Aan de laatstgenoemde zijde is dat een glijlager, in het engels een “plain bearing” (de as draait daar in een soort ring rond en de wrijving wordt beperkt door smering onder druk met motorolie). Dit lager staat bekend als probleemloos. Aan de eerste zijde zit ook een lager, maar die is van een ander type.
Mogelijke veroorzaker van problemenDit andere type lager staat bekend als de mogelijke veroorzaker van problemen. Door het ontwerp van het motorblok zijn er geen doorgangen voor olie onder druk naar het lager aan deze zijde van de van de tussenas (zijde van het vliegwiel), waardoor geen glijlager kon worden gebruikt. Om die reden heeft Porsche gekozen voor een andere oplossing. Er is hier een kogellager geplaatst, in het engels een “ball-bearing” (twee ringen met stalen kogeltjes ertussen). De smering van dit lager gebeurt niet met motorolie onder druk, maar met een eigen smeermiddel in het lager. Doordat het lager is afgedicht, blijft het smeermiddel permanent in het lager en zou het een autoleven mee moeten gaan. Dat is helaas niet altijd het geval.
De afdichting van het kogellager kan op den duur worden aangetast, waardoor motorolie in het lager terecht kan komen. Als de afdichting verder wordt aangetast, kan er steeds meer motorolie in het lager lekken, waardoor het aanwezige smeermiddel - waarin de kogeltjes rollen - kan wegspoelen.
De afdichting is dan nog redelijk in tact, maar het permanente smeermiddel is opgelost. De olie die in het lager terecht is gekomen, kan vervuild zijn door stoffen die bij het verbandingsproces vrij komen. Deze vervuiling kan schade toebrengen aan de kogeltjes, waardoor ze minder goed kunnen draaien. Er kunnen putjes in ontstaan, waardoor ze minder rond zijn. Als gevolg daarvan draaien ze minder goed, waardoor het lager heter wordt. Hierdoor kunnen de kogeltjes nog meer schade oplopen, totdat er kleine stukjes afspringen. Deze zorgen dan weer voor verdere schade aan andere kogeltjes. Het proces wordt steeds verder versterkt, totdat er grote stukken van kogeltjes afbreken en ontsnappen uit het lager. Als deze in de motorruimte terecht komen, kunnen ze grote schade veroorzaken aan andere delen van de motor. Ze kunnen ervoor zorgen dat andere beschadigde delen een verkeerde timing van de motor veroorzaken, waardoor zuigers en kleppen met elkaar kunnen botsen. Dit betekent hele grote en dure schade.
Hoe groot is de kans dat dit gebeurt?In de loop der jaren heeft Porsche verschillende varianten van het kogellager toegepast. In de periode (grofweg 1996-2001, maar verschilt per model) werd gebruik gemaakt van een kogellager met twee rijen kogeltjes (dual-row-bearing). In de periode daarna (grofweg 2000-2005, maar verschilt per model ) werd gebruik gemaakt van een kogellager met één rij kogeltjes. Dit werd ook gedaan in de laatste periode (grofweg 2006-2008, maar verschilt per model ), maar toen werden de kogels zwaarder uitgevoerd.
Alle drie de generaties kennen het probleem, dus laat je niet wijs maken dat je met een auto van 2006 of jonger wel goed zit. De auto’s van eind jaren ’90 alsmede de auto’s van 2006 en later hebben echter een kleinere kans dat het bovenstaande gebeurt dan de auto’s uit de periode 2000-2005. De oorzaak is dat de kogeltjes uit deze periode minder zware belasting aan kunnen, waardoor het probleem het eerst ontstaat bij modellen uit deze periode. De dubbel rij kogels uit de eerste serie kan ongeveer dezelfde belasting aan als de latere serie die een zwaarder uitgevoerde enkele rij kogels heeft.
Bij de modellen uit de periode 2000-2005 is de kans dat er iets mis gaat gemiddeld 8%. Dat betekent dus nog steeds dat er bij 92% van de auto’s niets aan de hand is.
Wat kun je eraan doen?1. Je kan ervoor zorgen dat de kogellagers niet worden overbelast. Dat doe je onder andere door te zorgen dat je auto regelmatig verse olie van goede kwaliteit krijgt. Dan hoopt zich minder vuil op in de olie, waardoor je minder snel problemen zult ervaren. Hoewel de beschikbare data beperkt is, lijkt de trend dat auto’s met lagere kilometerstanden die onregelmatig oliewissels kregen en waarmee rustig is gereden (hoge versnelling en lagere toerentallen) eerder kans hebben op problemen, dan auto’s waarmee steviger is gereden en waaraan met grotere regelmaat onderhoud werd uitgevoerd. Een Amerikaans onderzoek naar de lagers waarbij voornamelijk 100 km/h in de hoogste versnelling werd gereden, resulteerde namelijk in een foutkans van 10% bij een kilometerstand van 160.000 km, terwijl het gemiddeld percentage met problemen op 8% ligt. Dus rijd zoals je Porsche bedoeld is en zorg voor regelmatig onderhoud, dan is de foutkans zelfs lager dan 8%.
2. Je kunt preventief een IMS Guardian laten plaatsen. Dit is een heel eenvoudig apparaatje dat in een aangepaste olie aftap plug zit. Er zitten magneten in die de kleinste deeltjes metaal aantrekken die in de olie rond circuleren. Als zich meerdere deeltjes metaal in de olie verzamelen, worden deze aangetrokken door de magneten waardoor twee contactpunten met elkaar in contact komen. Hierdoor gaat in je interieur een licht- en geluidsignaal af, waardoor je weet dat er metaaldeeltjes in de olie zitten. Dat is een signaal dat het kogellager is aangetast, waardoor je al in een vroeg stadium weet dat jij deze moet gaan vervangen. Deze oplossing kost een paar honderd euro en gezien het feit dat er in 92% van de gevallen niets mis gaat, is dit een voordelige en effectieve oplossing.
3. Je kunt zorgen voor een betere smering door een Direct Oil Feed Systeem (DOF) te laten monteren. Dit betekent dat het lager continu wordt gesmeerd door olie op druk, waardoor er geen sprake meer kan zijn van onvoldoende smering. Dit kan zonder de motor uit elkaar te hoeven halen.
4. Je kunt preventief het kogellager vervangen door een beter exemplaar. Bij alle varianten van de periode 1996-2005 kan dit zonder de motor uit elkaar te hoeven halen. Bij de variant vanaf 2006, zal hiervoor helaas de motor uit elkaar moeten. Er zijn verschillende oplossingen voor het vervangen van het kogellager. De meest voor de hand liggende variant is om een IMS Retrofit kogellager te laten plaatsen die gebruik maakt van keramische kogels in plaats van stalen exemplaren. Die zullen minder snel stuk gaan. Men adviseert dan echter nog steeds om iedere 70.000 km het lager te vervangen. Het vervangen van het lager kan eventueel in combinatie met het plaatsen van een Direct Oil Feed Systeem.
5. Je kunt preventief het kogellager vervangen door een heel ander ontworpen lager. De IMS Solution is de duurste maar ook meteen meest effectieve variant. De kogellager wordt vervangen door een open glijlager (ringen die over elkaar glijden, zonder balletjes ertussen) met zijn eigen smeringssysteem. Doordat er geen kogels meer in het lager zitten, kan het probleem niet meer ontstaan. Wel is het belangrijk om te beseffen dat dit lager een eigen smeersysteem heeft, waarvan iedere 7.500 km de olie en het oliefilter vervangen moeten worden.
Alle oplossingen die er beschikbaar zijn, worden niet door Porsche zelf aangeboden. Er zijn met name in Amerika veel gespecialiseerde bedrijven die dit soort producten speciaal voor Porsche heeft ontworpen. Sommige producten hebben leveranciers in Nederland, voor andere moet je naar Duitsland of Engeland rijden. Online bestellen kan natuurlijk altijd, maar dan moet je het wel laten monteren door een goede specialist. Met behulp van uitgebreide montagevideo’s, moeten die het klusje wel kunnen klaren.
Mijn conclusie is dus dat je zeker stil moet staan bij mogelijke problemen met je Porsche. Maar er zijn hele goede oplossingen verkrijgbaar, dus als de kans van 92% dat er niets met jouw Porsche mis is te klein vindt, kun je er makkelijk iets aan doen om die kans aanzienlijk te vergroten.
Ikzelf heb 92% altijd ruim voldoende gevonden. Maar alleen al een IMS Guardian van enkele honderden euro’s kan ervoor zorgen dat je in ieder geval geen hele hoge kosten hebt, als je toch tot die 8% blijkt te behoren. Dus loop zeker niet met een grote boog om die prachtige 997 of heerlijk sturende Boxster heen; je weet niet wat je mist!